خلاصه سمينار آقاي ابطحی دانشجوي PhDحشره شناسي
گرماي سطح زمين متاثر از دو عامل اصلي است: 1-تابش خورشيدکه مستقيما به سطح زمين مي رسد 2- مقدار اشعه مادون قرمزي که توسط اتمسفر به سطح زمين برگردانده مي شود.
ميزان بازتاب اشعه مادون قرمز به زمين توسط گازهاي گلخانه اي موجود در اتمسفر مشخص مي شود که مهمترين آنها N2O,CH4,CO2,H2O هستند. آب و هواي کره زمين توسط پروسه هاي نظام مند گيتي و کره زمين به طور طبيعي تغيير مي کند ولي فعاليتهاي انسان باعث يکسري تغييرات اضافي و ناخوشايند در اين امر شده است، به خصوص افزايش گازهاي گلخانه اي و به دنبال آن افزايش دماي کره زمين که تبعات مضر زيادي را به دنبال دارد، به طوري که پيش بيني شده است که دماي ميانگين سطح کره زمين تا سال 2100, 8/5-4/1 درجه سانتيگراد افزايش خواهد يافت. البته تغييرات آب و هوايي محدود به گرمتر شدن کره زمين نمي شود بلکه افزايش سطح آب درياها, به هم خوردن تعادل زيستي در کره زمين, از بين رفتن لايه ازن, افزايش بلاياي طبيعي مثل النينو و غيره جزو تغييرات آب و هوايي هستند.
از تبعات تغييرات آب و هوا, تاثيرات آن بر روي سلامت و بهداشت مي باشد که در اين سمينار اثر تغييرات آب و هوايي بر روي بيماري تب دانگ بررسي مي شود.
تب دانگ از بيماريهاي آربو ويروسي است که توسط پشه هاي جنس آئدس به خصوص Aedes aegypti و Ae.albopictus بين ميزبانان مهره دار منتقل مي شود. از علائم مشخص بيماري: تب بالا, سردرد, درد مفاصل, راش, تهوع و گاهي تظاهرات خونريزي در نوع خونريزي دهنده هستند. بيماري درمان اختصاصي ندارد و واکسنی هم تاکنون براي کنترل آن ساخته نشده است. بيماري در حال حاضر در بيش از 100 کشور آندميک است که کشور هاي آسياي جنوب شرقي و پاسيفيک غربي از آلوده ترين مناطق هستند.
اثرات دما و رطوبتي که در ذيل آمده است از مهمترين عوامل تغييرات آب و هوا و موثر بر بيماري تب دانگ هستند. تبعات ناشي از افزايش دما شامل:
1- افزايش مناطق با شرايط آب و هوايي مناسب براي بقا ناقلين.
2- افزايش تعداد روزها و ماههاي مناسب جهت انتقال بيماري.
3- توليد پشه هايي با اندازه کوچکتر (پشه هاي کوچکتر براي نمو تخمهايشان به دفعات خونخواري بيشتري نياز دارند و بنابراين شانس انتقال بيماري بيشتر خواهد شد).
4- افزايش تعداد ناقلين.
5- کشانده شدن مناطق پر خطر به عرضهاي جغرافيايي و ارتفاعات بالاتر.
6- تکثير و نمو سريعتر ويروس در بدن ناقل.
7- کاهش زمان Gonotrophic cycle پشه و بنابراين افزايش ميزان تغذيه پشه ها.
تبعات ناشي از افزايش رطوبت (به صورت نزولات و فشار بخار) نيز شامل:
1- افزايش يا کاهش زيستگاههاي لاروي (بارانهاي شديد باعث شسته شدن و از بين رفتن لانه هاي لاروي مي شوند).
2- افزايش رطوبت باعث افزايش بقاء ناقل خواهد شد.
3- سيلاب و به وجود آمدن آبگيرهاي موقتي باعث افزايش زيستگاههاي لاروی کوچک مي شود.
4- خشکي ممکن است باعث کاهش لانه هاي لاروي شود ولي از طرفي منابع ذخيره آب توسط انسانها بيشتر خواهد شد.
با توجه به موارد گفته شده محققين در نظر دارند تاثيرات آب و هوايي را به عنوان عاملي تاثير گذار در فرمول ظرفيت انتقال بگنجانند. فرمول ظرفيت انتقال آربوويروسهاي منتقله توسط پشه ها شامل: V.C = mbca² (pn /-Ln p) است که افزايش دما به راحتي بر روي اجزاي اصلي فرمول يعني a (تعداد گزش از هر نفر در يک روز), n (دوره کمون) و p (ميزان بقا) تاثير مي گذارد, که اين پيچيدگي, قابل استناد بودن اين فرمول را با مشکل مواجه مي کند.
با تمام اين اوصاف، هنوز مقدار وطرز تاثير تغييرات آب و هوايی روی بيماری تب دانگ به علت پيچيده بودن بيولوژی و اکولوژی ناقل، عامل و ميزبان بيماری، حساسيت يا مقاومت جوامع انسانی و ناقل نسبت به بيماری و غيره، در ابهام است و برای درک بهتر آن نياز به مطالعات بيشتر و گسترده تر می باشد.
معرفی مدیر وبلاگ: